RSS

Unseen ลุ่มน้ำโขง

ก่อนที่เราจะสัมผัสกับความหลากหลายทางวิถีชีวิตลุ่มแม่น้ำโขง เราควรมาทำความรู้จักกับประวัติความเป็นมาของแม่น้ำสายสำคัญของไทยเราสายหนึ่ง ที่อุดมไปด้วยสิ่งที่น่าอัศจรรย์มากมายที่จะได้นำเสนอต่อไปนี้

ประวัติแม่น้ำโขง

(ข้อมูลจากบทความเรื่อง รู้จักแม่น้ำโขง โดยเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง-เชียงราย) สรุปความว่า แม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำสายใหญ่ มีระยะทางยาวเป็นอันดับ 10 ของโลก คือประมาณ 4,900 กิโลเมตร มีต้นน้ำอยู่บนภูเขาจี้ฟูซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาหิมาลัยบนที่ราบสูง ทิเบต เขตจังหวัดหยู่ซู่ มณฑลฉิงไห่ ประเทศจีน โดยมีแม่น้ำจาคูและอาคูไหลมารวมกัน มีชื่อเรียกเป็นภาษาไทลื้อ ชนชาติที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำโขงอย่างหนาแน่นในดินแดนสิบสองปันนาว่า “แม่น้ำล้านช้าง” ขณะที่จีนทั่วไปเรียก “หลานซาง” มีความหมายว่าเป็นแม่น้ำที่ไหลเชี่ยวกราก แม่น้ำโขงไหลผ่าน 6 ประเทศ คือ จีน พม่า ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม ก่อนออกสู่ทะเลจีนใต้

แม่น้ำโขง มีแม่น้ำสาขาสายสำคัญดังนี้ ในเขตประเทศไทยมี แม่น้ำพอง แม่น้ำชี แม่น้ำมูล และแม่น้ำสงคราม ในภาคอีสาน แม่น้ำอิง แม่น้ำกก ในภาคเหนือ ในลาวมีแม่น้ำงึม แม่น้ำเทิน แม่น้ำเซกอง ส่วนกัมพูชาคือทะเลสาบโตนเลสาบ ซึ่งต่อเนื่องกับลำธารของเทือกเขาสอยดาวฝั่งตะวันออกของ จ.จันทบุรี และแม่น้ำเซซาน ในเวียดนาม โดยที่แม่น้ำโขงยุคก่อนมีความแตกต่างของระดับน้ำในฤดูแล้งกับฤดูน้ำหลากสูง ถึง 20 เมตร เป็นฤดูกาลของน้ำตามธรรมชาติที่นำไปสู่วิถีชีวิตและวิถีการผลิตของชุมชนที่ พึ่งพาแม่น้ำสายนี้ แต่ปัจจุบันฤดูกาลของน้ำไม่เป็นไปตามธรรมชาติ เนื่องจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงตอนบนในมณฑลยูนนานของจีน และสภาวะแล้งของต้นน้ำลำธาร

อย่างไรก็ตาม ด้วยความยาวซึ่งไหลผ่านภูมิประเทศที่แตกต่าง ทำให้แม่น้ำโขงมีความหลากหลายของทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะพันธุ์ปลาที่มีความหลากหลายของชนิดพันธุ์มากเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากแม่น้ำอะเมซอนในอเมริกาใต้ และแม่น้ำแซร์ในทวีปแอฟริกา โดยสำรวจพบ 1,245 ชนิด (ข้อมูลตัวเลขบันทึกในปี 2547-น้าชาติ)

แม่น้ำโขงมีพื้นที่ชุ่มน้ำ 795,000 ตารางกิโลเมตร ส่วนปริมาณน้ำที่ไหลลงทะเลจีนใต้ในแต่ละปีเฉลี่ยสูงถึง 475,000 ล้านลูกบาศก์เมตร ทั้งนี้ แม่น้ำโขงตอนบนได้รับน้ำจากการละลายของภูเขาหิมะเป็นส่วนใหญ่ เช่น จากเทือกเขาหิมะเหม่ยลี่ ในแซงกรีลา ขณะที่ตอนล่างได้รับน้ำจากเทือกเขาต่างๆ ที่ไหลสู่แม่น้ำสาขา รวมทั้งจากฝนในฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ระหว่างเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม ทำให้เกิดน้ำท่วมทุกปีที่บริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงในเวียดนามซึ่งปลายของแม่น้ำแยกออกเป็น 9 สายก่อนไหลลงทะเลจีนใต้ คนเวียดนามเรียกว่า “9 มังกร” สามเหลี่ยมดินดอนปากแม่น้ำนี้เป็นที่สะสมตะกอนดินซึ่งมีคุณค่าเป็นปุ๋ย ธรรมชาติชั้นดี จึงเป็นแหล่งปลูกข้าวคุณภาพดีแห่งหนึ่งของโลก

และด้วยระยะทางยาวไกลไหลผ่านภูมิประเทศที่แตกต่างกันออกไปดังกล่าว นอกจากความหลากหลายของทรัพยากรธรรมชาติ พันธุ์พืช พันธุ์ปลา ตลอดสายแม่น้ำโขงยังมีความหลากหลายของวิถีชีวิตของผู้คนกว่า 100 ชนเผ่า ไม่ต่ำกว่า 100 ล้านคน เป็นแหล่งกำเนิดอารยธรรมโบราณที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ เช่น เมืองหลวงพระบาง นครวัด-นครธม แหล่งอารยธรรมบ้านเชียง แหล่งโบราณคดีเชียงแสนหลวง

สำหรับแม่น้ำโขงส่วนที่ผ่านประเทศไทย เป็นช่วงของแม่น้ำโขงตอนล่าง ไหลผ่าน อ.เชียงแสน อ.เชียงของ และ อ.เวียงแก่น จ. เชียงราย ระยะทาง 84 กิโลเมตร ก่อนเข้าสู่ประ เทศลาว แล้วไหลเป็นพรมแดนไทย-ลาว เริ่มจาก จ.เลย หนองคาย นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี รวมความยาวที่ไหลผ่านประเทศไทย 976 กิโลเมตร โดยสภาพแม่น้ำโขงในภาคเหนือเป็นแก่งหินและหน้าผา แม่น้ำไม่กว้างนัก ไหลผ่านขุนเขาสองข้างไปจนสุดแดนไทย-ลาวที่ อ.เวียงแก่น เป็นลักษณะเช่นนี้ไปจนถึงหลวงพระบางในลาว ส่วนในภาคอีสาน สายน้ำแผ่กว้างออก ประกอบด้วยชายฝั่งและหาดทราย และจะพบเกาะแก่งเป็นจำนวนมากอีกครั้งที่สี่พันดอนในลาว

ขอบคุณข้อมูลจาก

คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
น้าชาติ ประชาชื่น nachart@yahoo.com

อากาศสดชื่นยามเช้าริมฝั่งโขง

อากาศยามเช้า มันช่างสดชื่นมากๆ เมื่อตื่นขึ้นมาแล้วเดินออกมาที่ริมโขง ลมเย็น แสงแดดอ่อนๆ มันช่างน่าพิศมัยอะไรขนาดนี้ ตอนเช้าจะมีชาวบ้านแจวเรือหาปลากลางแม่น้ำโขง มันช่างเป็นภาพที่สวยงาม วิถีชีวิตของคนนครพนมมันเรียบง่าย สงบ อยู่กลับธรรมชาติที่สวยงาม ผมเกิดที่นครพนมที่อำเภอธาตุพนม บ้านยายที่ผมอยู่นั้นติดกับริมแม่น้ำโขงเลย ผมจึงเกิดมาพร้อมกับความสวยงามของริมฝั่งโขง สายน้ำที่อุดมไปด้วยปลามากมายหลากหลายพันธุ์ สายน้ำแห่งนี้นั้นหล่อเลี้ยงชาวนครพนมมาอย่างยาวนานหลายชัวอายุคน เป็นสายน้ำที่อยู่คู่คนนครพนมมา มีประเพณี วัฒนธรรมต่างๆที่เกี่ยวพันกับสายน้ำแห่งชีวิตของชาวนครพนม ผมอยากให้ทุกคนได้มาสัมผัสกับความสวยงามที่ธรรมชาติสร้างไว้ให้กับโลกใบนี้ ที่สุดแห่งสายน้ำนั้นคือ แม่น้ำโขง

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: